कृषी आणि सिंचन इंजी. | Agriculture engineering

कृषी आणि सिंचन इंजी.

जेव्हा अभियांत्रिकी आणि जैविक विज्ञानाची तत्त्वे शेतीवर लागू केली जातात तेव्हा त्याला कृषी अभियांत्रिकी म्हणतात. कृषी अभियांत्रिकी, ज्याला काहीवेळा जैविक अभियांत्रिकी म्हणून ओळखले जाते, ही एक वैविध्यपूर्ण अभियांत्रिकी शाखा आहे, जी मुख्यतः साधने (म्हणजे शेतीशी संबंधित यंत्रसामग्री आणि शेतीशी संबंधित इतर अवजारे) निर्मिती आणि विकासावर लक्ष केंद्रित करते जी शेती तंत्र सुधारू शकते. हे कृषी विज्ञानाचे क्षेत्र म्हणून देखील परिभाषित केले जाऊ शकते जेथे कृषी उद्योगाच्या सुधारणा आणि प्रगतीसाठी अभियांत्रिकी तत्त्वे लागू केली जातात. आधुनिक शेती ही अत्यंत स्पर्धात्मक आणि विविध प्रकारच्या वैशिष्ठ्यांसह तंत्रज्ञानावर आधारित आहे. सर्व कृषी उत्पादने आणि उपकरणे यांचे मानकीकरण करण्याच्या जागतिक प्रवृत्तीमुळे हाय-टेक कृषी पदवीधरांना मोठी मागणी आहे. अलिकडच्या वर्षांत, कृषी अभियांत्रिकीने देशातील कृषी उत्पादनात प्रत्यक्ष आणि अप्रत्यक्षरित्या खूप योगदान दिले आहे.

कृषी अभियांत्रिकीमध्ये, कृषी तत्त्वांचे ज्ञान प्राणी जीवशास्त्र, वनस्पती जीवशास्त्र, यांत्रिक अभियांत्रिकी, स्थापत्य अभियांत्रिकी आणि रासायनिक अभियांत्रिकी या तत्त्वांसह एकत्रित केले जाते. त्याच वेळी, ते कृषी समस्यांच्या व्यावहारिक निराकरणासाठी गणित आणि विज्ञान तत्त्वे देखील वापरते. इतर अभियांत्रिकी शाखांच्या तुलनेत, कृषी अभियांत्रिकीला विस्तृत वाव आहे. ही एक प्रक्रिया आहे ज्यामध्ये कृषी मालाचे उत्पादन, प्रक्रिया, वाहतूक आणि साठवण आणि ग्रामीण भागाची पुनर्रचना यांचा समावेश होतो.

कृषी अभियांत्रिकीच्या चार मुख्य शाखा आहेत

(i)               शेती उपकरणे

(ii)             ग्रामीण संरचना

(iii)          मृदसंधारण,

(iv)           निचरा आणि सिंचन आणि

(v)              ग्रामीण वीज.

 

कृषी अभियांत्रिकी क्षेत्रातील कारकीर्द खूप मनोरंजक, आव्हानात्मक तसेच फायद्याचे असते. चांगल्या अभियांत्रिकी कौशल्यांसह कृषीविषयक ज्ञान असलेल्यांसाठी हे एक योग्य करिअर आहे. कृषी अभियंते ते आहेत जे उत्तम अभियांत्रिकी पद्धती, शोध आणि नवीन तंत्रज्ञानाद्वारे कृषी उपकरणे आणि कृषी संरचनांची रचना करतात. दुसऱ्या शब्दांत, अन्न उत्पादकतेत कार्यक्षम वाढ घडवून आणण्यासाठी त्यांना कृषी कार्याची काळजी घ्यावी लागते. त्यांच्या अभियांत्रिकी कौशल्ये आणि ज्ञानाने, कृषी अभियंते कृषी उपकरणे, पाण्याची गुणवत्ता आणि पाणी व्यवस्थापन, जैविक उत्पादने, पशुधन सुविधा, अन्न प्रक्रिया आणि इतर अनेक कृषी क्षेत्रांशी संबंधित समस्या सोडवतात.

कृषी अभियांत्रिकी क्षेत्रातील काही विशेषीकरणांचा समावेश आहे

 

Ø कृषी उपकरणे डिझाइन करणे

Ø माती आणि पाण्याचे संवर्धन

Ø पीक उत्पादन

Ø दुग्धव्यवसाय व्यवस्थापन

Ø जैव-नूतनीकरणीय उत्पादने

Ø कृषी उत्पादनांवर प्रक्रिया करणे इ.

जल संसाधन व्यवस्थापन, वनीकरण, खाणकाम आणि पुनर्वसन, शहरी आणि ग्रामीण विकास, यंत्र विकास, उत्पादन नियोजन, पीक साठवण आणि प्रक्रिया इत्यादी कृषी अभियंत्यांची काही कार्यक्षेत्रे आहेत. पात्र कृषी अभियंत्यांसाठी फायदेशीर करिअरच्या संधी उपलब्ध आहेत जसे की:

Ø सरकारी आणि सार्वजनिक क्षेत्रातील संस्था

Ø कृषी व्यवसाय फर्म

Ø अन्न प्रक्रिया आणि किरकोळ उद्योग

Ø संशोधन संस्था आणि प्रयोगशाळा.

Ø बँका आणि वित्तीय कॉर्पोरेशन

Ø विक्री आणि व्यवस्थापन

केंद्र आणि राज्य सरकारी संस्था आणि खाजगी कंपन्या जिल्ह्यातील कृषी विकासासाठी कृषी अभियंत्यांची कृषी अधिकारी म्हणून नियुक्ती करतात. शेती उपकरणे निर्मिती उद्योगात, ते विविध प्रकारच्या कृषी संबंधित उपकरणांची रचना, विकास आणि व्यवस्थापन करतात. बागायती पिकांच्या सघन लागवडीसाठी अन्नधान्य आणि हरितगृहे किंवा काचेच्या घरांच्या साठवणुकीसाठी गोदामे किंवा गोदामांचे नियोजन आणि बांधकाम; अन्न प्रक्रिया यंत्रसामग्रीची रचना आणि विकास ही अन्न प्रक्रिया उद्योगातील कृषी अभियंत्यांची काही कर्तव्ये आहेत.